Documentaire over Elliot Ness tegen Al Capone

Proces tegen Al Capone
Op 6 oktober opende het Hooggerechtshof te Chicago het zeven dagen durende proces tegen de tot op heden ─ althans in het spraakgebruik ─ meest beruchte gangster uit de geschiedenis van de Verenigde Staten: Al Capone (1899-1947). Dit werd mogelijk door het intensieve speurwerk van het team van Elliot Ness (1903-1957) van het Prohibition Bureau van de Cleveland Division of Police.
Daarover is in 2009 een Franse documentaire gemaakt door Patrick Jeudy. Deze wordt, als bijdrage van Arte France, op zondag 11 december ─ tussen 22:20 uur en 23:15 uur ─ door Arte-televisie, onder de Duitse titel Elliot Ness gegen Al Capone, vooralsnog eenmalig, zal worden uitgezonden. Deze bijdrage is de laatste van de thema-avond die Arte deze keer wijdt aan de onderwereld van Chicago.

Historische figuur in drama's
De figuur Elliot Ness kennen we uit misdaaddrama's in serievorm en als speelfilm, alle met de titel The Untouchables. De eerste reeks stamt uit de tweede helft van de jaren vijftig, doorlopend in de jaren zestig, met Robert Stack (1919-2003) in de rol van Elliot Ness. In 1987 maakte Brian de Palma (*1940) de speelfilm, met Kevin Costner (*1955) in de rol van agent Elliot Ness.
__________
Afbeeldingen
1. De historische Elliot Ness van het Prohibition Bureau te Cleveland.
2. Poster en afbeelding op dvd-doos van Brian de Palma's speelfilm The Untouchables. 

Jeruzalem: boek en driedelige BBC-documentaire

Drie donderdagavonden
Op donderdag 8 december, om 22:00 uur onze tijd, begint op de Britse televisiezender BBC Four het eerste deel van een serie van drie documentaires, die tezamen bijna drie uur in beslag nemen over de geschiedenis van de stad Jeruzalem, die historicus Simon Sebag Montefiore heeft gerealiseerd onder de titel Jerusalem: The making of a holy city. De eerste aflevering duurt tot 23:00 uur en is getiteld Wellspring of holiness. Een herhaling kunnen we tegemoet zien op dinsdag 13 december, via dezelfde zender, 's avonds vanaf 23:55 uur.
Op donderdag 15 december volgt deel 2; op donderdag 22 december wordt het derde en laatste deel uitgezonden. Het ligt voor de hand dat die beide delen eveneens op de dinsdag na de eerste uitzending zullen worden herhaald.

Het boek Jeruzalem
Diezelfde Simon Sebag Montefiore heeft zich reeds onderscheiden als historicus van formaat met twee boeken over het leven de krankzinnige sadist Stalin. [1]
Eerder dit jaar is zijn omvangrijke geschiedenis in boekvorm uitgekomen over de wereldwijd befaamde historische stad Jeruzalem in Israël, een plek die van oudsher van niet alleen door joden en christenen, maar tevens door moslims als hun stad wordt beschouwd, en, mede daardoor, niet zelden wordt gezien als hoofdstad van de wereld, al is dat laatste ─ zeker in de huidige tijd, en met name buiten de direct betrokken bewoners van de gebieden rondom die stad en staat ─ overdreven.
Niet alleen de oorspronkelijke, Engelse, editie zag dit jaar het licht, ook de Nederlandse vertaling is onlangs van de persen gerold. Evenals de beide boeken van dezelfde schrijver over Stalin, is ook Jeruzalem op de markt gebracht door Nieuw Amsterdam Uitgevers.

Veroveringsdrang
Vele groeperingen, en soms hele volken, hebben in de loop der tijden getracht Jeruzalem te veroveren, waarbij allerlei drijfveren en emoties, ingegeven door bij voorbeeld godsdienst ─ men denke daarbij onder meer aan de Kruistochten ─ dan wel hebzucht, afgunst en allerlei andere lagere hartstochten een rol van grote betekenis gespeeld.
Dat was niet alleen in het verleden evident, maar al die genoemde elementen spelen bij diverse lieden ─ die macht hebben of deze hebben gegrepen ─ ook vandaag de dag een rol van doorslaggevende betekenis. Het uiterlijk vertoon is weliswaar gewijzigd en men zal waarschijnlijk niet zo gauw meer hele legers zien oprukken, maar de dreiging die uitgaat van staten ─ of zelfs van één staat ─ die atoomwapens ontwikkelt en niet zal schromen deze te gebruiken, maakt dat de dreiging jegens Jeruzalem en de wijde omgeving even actueel is als een millennium geleden.
Het fascinerende, briljant-spannend geschreven boek kan het gemakkelijk tegen elke thriller over moordenaars, dieven en andere criminelen opnemen. Al zal men ook die lieden in de historie van genoemde stad niet bepaald sporadisch tegenkomen.

Simon Sebag Montefiore.

Dank zij drie vertalers is het boek zo snel na de Engelse versie in ons taalgebied uitgekomen.
__________
[1] a: Het hof van de rode tsaar.
b: Stalins jeugdjaren ─ Van rebel tot rode tsaar. Een bijdrage daarover is te vinden op deze site, gepubliceerd op zondag 20 januari 2008.
__________
Simon Sebag Montefiore:
Jeruzalem ─ De biografie. 
Vertaald door Henk Moerdijk, Georg Pape en Mieke Hulsbosch.
732 pag. + 4 x 8 pagina's op kunstdruk met illustraties in kleuren en z/w; gebonden met stofomslag. 
Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam 2011.
ISBN 978 90 468 0780 4.

Arte-documentaire: schaakmeester Bobby Fischer

Bobby Fischer in 1960 tijdens de
Schaakolympiade in Leipzig. 

Arte-tv biedt liefhebbers van het schaakspel en alle andere geïinteresseerden op donderdag 4 augustus, tussen 22:00 uur en 23:30 uur, de gelegenheid om kennis te nemen van de documentaire Zug om Zug in dem Wahnsinn ─ Die Legende Bobby Fischer.
De befaamde Amerikaanse schaakkampioen met die naam, geboren in 1943 te Chicago, speelde in 1972 tegen Boris Spasski (geboren 1937), de Russische wereldkampioen. Dat kon worden gezien als heel wat meer dan een schaakwedstrijd tussen twee topfiguren uit dat onderdeel van de wereldsport, want tegelijkertijd was dat gebeuren een prestigestrijd tussen de Verenigde Staten enerzijds en de Sovjetunie aan de andere kant, als representatie van de Koude Oorlog.
Robert James Fischer overleed op 17 januari 2008 in de IJslandse hoofdstad Reykjavik. Hij is ter aarde besteld op het terrein van het kerkje te Laugardælir.
__________
Het is mogelijk dat de film op het laatste moment door Arte wordt vervangen; in dat geval zullen we de latere uitzenddatum of -data hier in een volgend stadium alsnog toevoegen.

BBC Four: De man die absoluut niet van Staal was

Jozef Dzjoegasjvili, zich noemende
en schrijvende Stalin (Man van Staal)

Historicus David Reynolds heeft ontdekt dat Georgiër Jozef Dzjoegasjvili ─ zich noemende en schrijvende Stalin (d.i. Man van Staal) ─ helemaal niet vastberaden en onverschrokken was als zijn schuilnaam (althans deze ene, van de in ieder geval negenendertig pseudoniemen) zou hebben kunnen doen vermoeden.
Die ontdekking deelt de historicus met allen die dat willen in een documentaire World War Two: 1941 and the Man of Steel. Deze film zal worden uitgezonden op maandag 13 juni, tussen 22:00 uur en 23:30 uur, via de Britse televisiezender BBC Four. 
Een herhaling, op dezelfde zender, is gepland voor donderdag 16 juni, te beginnen om 23:45 uur en doorgaand tot in de nacht op vrijdag 17 juni, om 01:15 uur.
Deze historicus, geboren in 1952, heeft al heel wat boeken over politiek-historische thema's op zijn naam staan en hij heeft tevens diverse documentaires over politiek en historie voor de Britse televisie gemaakt.

Tien jaar strijd tussen Ted Heath en Harold Wilson



De beide protagonisten van de BBC Four-|
documentaire. Links Wilson, rechts Heath.

De Britse televisiezender BBC Four presenteert op woensdag 25 mei, tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd, een documentaire Heath vs Wilson: The 10 Year Duel. Zowel Edward Heath (1916-2005) alsook Harold Wilson (1916-1995) is in de jaren zeventig van de vorige eeuw Prime Minister van Groot-Brittannië geweest. Tien jaar heeft de strijd tussen deze beide heren, Ted Heath vertegenwoordigde daarbij de Conservatieven, Wilson zat in het Lagerhuis voor de sociaal-democraten: de Labour Party; hij was premier van 1964-1970, en nogmaals van 1974-76; toen moest hij om gezondheidsredenen aftreden. Ted Heath was eerste minister van het Verenigd Koninkrijk van 1970-1974.



Portret van president François Mitterand via Arte

François Mitterand in 1984.

Veertien jaar  ─ van 1981 tot 1995 ─ was François Mitterand (1916-1996) de ééntwintigste president van Frankrijk, toen in politiek-historische context omschreven als le cinquième republique, waarvan Mitterand de vierde president was.
Arte-tv presebteert een rijk geschakeerd portret van deze man onder de titel François Mitterand ─ Sozialist, Patriot, Weltpolitiker. Daarin wordt wordt vooral aandacht besteed aan het buitelands beleid dat deze president heeft gevoerd.
Opvallend in dat kader was het feit dat Mitterand, samen met de volstrekt anders gestructureerde, en dito georiënteerde ─ in wezen anti-socialistisch ─ Duitse bondskanselier, Helmut Kohl goed uit de voeten kon, en samen met hem een vrijwel onaantastbaar machtsblok in Europa vormde, zoals zijn veel rechtsere voorganger, Valéry Giscard d'Estaing, met Kohls voorganger, de sociaal-democratische Bondskanselier Helmut Schmidt, goed door één deur kon en eveneens vrijwel alle macht in Europa bij zich geconcentreerd hielden.
De documentaire film uit 2011 van Patrick Barbéris, gerealiseerd voor Arte France ─ die op woensdag 4 mei wordt uitgezonden tussen 20:15 uur en 21:35 uur in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9 ─, zal nog twee maal worden herhaald: de eerste keer op donderdag 5 mei vanaf 14:45 uur; de tweede keer op dinsdag 10 mei, 's ochtends vanaf 10:00 uur.

Speelfilm via TV5 Monde
Op donderdag 5 mei biedt de Franstalige zender TV5 Monde de herhaling van een Franse speelfilm uit 2010 van Serge Moati: Changer la vie ─ Mitterand 81-83. Die rolprent vormt de derde kroniek op rij van drie journalisten ─ Serge Moati, Christoph Barbier en Hugues Nancy ─ over politieke ontwikkelingen die zij zelf hebben meegemaakt. Deze film wordt op genoemde zender gepresenteerd tussen 18:35 uur en 20:10 uur.

Toen François Mitterand in mei 1981 de linkse president van van Frankrijk werd in het rechtse Elysée, leed hij reeds aan prostaatkanker, hetgeen verder onbekend was en hetgeen hij tot kort voor zijn verscheiden in 1996 geheim heeft kunnen houden. Die ziekte heeft ertoe geleid dat hij zijn hervormingsplannen versneld heeft willen doorzetten.
De man, een groot liefhebber van boeken, had voor zijn presidentschap reeds één en ander gepubliceerd.

Biografische documentaire over Maarschalk Pétain

Philippe Pétain, geboren in 1856, was maarschalk in het Franse leger en ontmoette veel respect vanwege zijn heldhaftige gedrag tijdens de Eerste Wereldoorlog. Helaas heeft hij gedurende de Duitse bezetting van Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog intensief met de Duitsers intensief samengewerkt waardoor de beschuldiging van collaboratie een voor de hand liggende zaak werd.

Maarschalk Philippe Pétain ontmoet Het Beest uit de Afgrond.

 Die keuze, ten detrimente van datzelfde vaderland, heeft Pétain, na de aftocht van het moffentuig, de nodige sores opgeleverd: hij werd veroordeeld tot de doodstraf. Hij was toen ook al negentig jaar oud. Aan het leven van Philippe Pétain is op 23 juli 1951 een einde gekomen op het Franse gevangeniseiland Île d'Yel. De Frans-Duitse cultuurzender Arte-televisie vertoont op woensdag 24 november de biografische documentaire met de simpele titel Pétain. De uitzending ervan zal worden gerealiseerd tussen 20:15 uur en 22:00 uur.