Op deze dag in 1821 werd Dostojevski geboren

Fjodor Michajlovitsj
Dostojevski (1821-1881),
in het jaar 1879.

Vandaag is het honderdnegentig jaar geleden dat de latere literaire reus Fjodor Michajlovitsj Dostojevski te Moskou werd geboren: 11 november 1821. Hij zou, als uitzonderlijk neurotisch wezen zijn plaats in de Russische letteren weten te veroveren met boeken die heden ten dage nog steeds actueel zijn, voornamelijk doordat ze gaan over de diepe krochten die in de ziel van mensen bestaan, welke in het dagelijks leven ─ althans oppervlakkig bezien ─ hun gewone gang zijn gegaan. Het beste voorbeeld daarvan is Boze geesten uit 1872, een omvangrijke roman uit die voor de Duitse televisie decennia geleden al is verfilmd als Die Dämonen en in die vorm enkele keren door dat instituut is uitgezonden, in diverse afleveringen.
Beroemder nog werd Dostojevski's roman Schuld en boete uit 1866, al moet gezegd dat de titel Misdaad en straf een betere vertaling is. En laten we, tussen al die verhalen en romans met intense diepgang en vol met melancholie, niet De gebroeders Karamazov uit 1881 vergeten, het laatste omvangrijke werk dat de schrijver heeft voltooid.
Fjodor Dostojevski overleed op 28 januari 1881 (oude tijdrekening; in de nieuwe tijdrekening is dat 9 februari) te Sint Petersburg, waar een grafmonument voor hem is opgericht.

7 november 1879: geboortedag van Leon Trotski

Ljev Bronstein, zich noemende
en schrijvende Leon Trotski.

Op deze dag in 1879 werd de Rus Ljev Davidovitsj Bronstein te Janivka in de Oekraine geboren. Aan hem wordt in de meeste geschiedenisboeken ─ met name in de hoofdstukken over Rusland en de Revolutie ─ als Leon Trotski gerefereerd, omdat hij zichzelf zo noemde. Deze man was degene die de permanente revolutie heeft gepredikt, en die samen met Vladimir Iljitsj Oeljanov (1870-1924) ─ die bij ons bekend is onder de naam Lenin ─ de Russische Oktoberrevolutie heeft georganiseerd. Hij werd hoofd van het Rode Leger. Later kwam hij met collega's in conflict, met name met de heer Dzjoegasjvili, die we beter kennen onder de naam Josif Vissarionovitsj Stalin (1870-1953). Hij zette in 1929 zijn revolutie-gezel Trotski uit het Politbureau en wees hem tevens het land ─ dat inmiddels de naam Unie van Socialistische Sovjetrepublieken droeg ─ uit. Trotski vertrok naar Mexico, waar hij op 21 augustus 1940 door een huurmoordenaar om het leven werd gebracht. Velen wezen in de richting van het Kremlin, en met nadruk naar eerder genoemde Stalin.